Header Image
Home / Artikelen / Ervarend Leren

Ervarend Leren

Ervarend Leren

De definitie van Ervarend Leren is het creëren van een methodisch opgezette leersituatie. Hierin doen mensen concrete en intense ervaringen op, die na reflectie over deze ervaringen leiden tot verandering in gedrag. En dit is precies waar het bij de coachreizen over gaat.

Wij zijn fan van Ervarend Leren omdat het uitgaat uit van het lerend vermogen van mensen. Een centraal thema bij ervarend leren is empowerment: het aansluiten bij en versterken van (potentiële) krachten in de mens zelf. Mensen leren nieuw gedrag waardoor ze effectiever worden. De leerervaringen vergroten het zelfinzicht, versterken het zelfvertrouwen, verrijken de handelingsbekwaamheid en boren het oplossende vermogen aan.

De methodiek van het ervaringsleren is gebaseerd op de uitgangspunten van de Duitse sociaal pedagoog Kurt Hahn (1941). Kortweg kan het principe worden samengevat in de volgende leercyclus: Actie – reflectie – abstractie – planning – nieuwe actie/implementatie. Dit komt overeen met de leercyclus van de psycholoog Kolb (1984): Sensing/feeling, watching, thinking en doing. Kolb deed onderzoek naar verschillende manieren van leren van mensen en hij onderscheidde er vier, die hij als fasen die van elkaar afhankelijk zijn.

Het schema van Kolb in stappen:
  1. Concrete ervaringen: wat zie ik, wat maak ik mee, wat ervaar ik in de huidige situatie (sensing/feeling).
  2. Observatie en reflectie: wat roept dit bij mij op, wat vind ik ervan, wat wil ik ermee. Dit wordt ook wel ‘overdenken’ genoemd (watching).
  3. Vorming van abstracte begrippen en generalisatie: hoe kan ik de ervaringen en mijn gedachten erover gebruiken. En hoe kan ik ze dusdanig abstraheren of in een model onderbrengen dat bruikbaar is voor mijn (toekomstig) handelen. Analyseren en abstract denken (thinking).
  4. Toetsen van de begrippen in de nieuwe situatie: wat levert de nieuwe aanpak in de praktijk op? Actief experimenteren (doing).

In feite is deze cyclus op elke gewenst onderdeel te starten, afhankelijk van de leerstijl van de betrokkene. Het starten met concrete ervaringen, het aan den lijve ondervinden van situaties en interacties met anderen, is het meest effectief om de leercyclus in gang te zetten.

Vier leerstijlen

Kolb stelt bovendien dat mensen een voorkeursstijl hebben, waarmee ze het liefst beginnen en waar ze de meeste tijd aan besteden. Volgens Kolb leren mensen op vier manieren. Hij onderscheidt vier leerstijlen:

  1. Doeners: zij leren door te doen of te ervaren
  2. Dromers: zij leren door waar te nemen en te overdenken
  3. Denkers: zij leren door analyse en denken
  4. Beslissers: mensen leren door te experimenteren

Voor een effectief leerproces is het belangrijk dat alle fasen worden doorlopen, ongeacht het startmoment waarop de deelnemers ‘instappen’. De waarde van het model van Kolb zit hem in het feit dat je (overheersende) leerstijlen in een groep kunt vertalen naar effectieve werkvormen.

Toepassing in de coachreizen

Bij onze coachreizen gaan we voor een setting waarin deelnemers zich onderzoekend en betrokken naar elkaar en naar zichzelf opstellen. Zo ervaren deelnemers de ruimte om het onbekende te verkennen, elkaar te bevragen, intuïtie te volgen, te experimenteren en daarvan te leren. Ook nodigen we deelnemers uit om hun verbeeldingskracht aan te wakkeren en zichzelf uit te dagen. En gebruiken methoden en werkvormen die hierbij behulpzaam zijn zoals het Talentenspel, Unleash Your Mojo, Appreciative Inquiry en Voice Dialoque.

In zo’n setting is veel mogelijk en worden we altijd verrast door het lerend, inlevend en ook oplossend vermogen van de deelnemers. In concrete stappen betekent ervarend leren ook het volgende:

  • Deelnemers worden in een specifieke situatie gebracht waarin ze concrete leermomenten krijgen aangeboden met opdrachten.
  • Ze komen in een situatie van onbekendheid, waarin ze nieuwe ervaringen opdoen. Een andere omgeving werkt versterkend op het leerproces.
  • In gestructureerde gesprekken reflecteren ze over die ervaringen, in relatie tot de doelstelling waarmee ze het project zijn gestart en hun ideeën over de toekomst.
  • Op grond van de reflectie-activiteiten maken de deelnemers keuzes en stellen een plan op voor hun toekomstig gedrag in hun leven en werk.
  • De deelnemer past het geleerde toe in een nieuwe situatie, waarmee de cyclus opnieuw start.
Het effect van een situatie ervaren leren voor je leerproces

In alle trainingen merken we het effect van ervaringsgericht leren. Als bedrijfsantropologen zien we daarnaast de kracht van een totaal andere omgeving als inspiratiebron en mogelijkheid om nieuwe ervaringen op te doen en daarvan te leren. In optima forma. Het onbekende hoeven we niet te zoeken of kunstmatig te creëren, het ligt gewoon voor het oprapen, we kunnen er niet omheen.  En dat wakkert de verbeeldingskracht op een natuurlijke manier aan. De informatie en inzichten die we in zo’n andere omgeving over onszelf opdoen, zijn heel bruikbaar om ons bewust te worden van ons gedrag, onze voorkeuren, patronen en verlangens.

Iedere coachreis zien we weer dat mensen juist op een plek waar alles anders is, zichzelf anders tegenkomen. Dat biedt een schat aan informatie over verlangens en patronen die zich onder de oppervlakte bevinden, maar die wel zeer essentieel zijn om belemmerende gedachten te doorbreken en te kunnen groeien. En opeens, sneller dan verwacht, kunnen zaken dan op hun plek vallen. Het wordt duidelijk waar het echt om draait en wat er moet gebeuren. Deze situaties van onbekendheid, gecombineerd met de opdrachten en de reflectie daarop, brengen iets teweeg waar we ons alleen maar over kunnen verwonderen.

Corin Potters-Kemp
Missiecoach in NL en Marokko

Ik klik hier om meer artikelen te lezen.
Ik wil automatisch op de hoogte blijven van nieuwe artikelen en daarom vind ik de facebookpagina leuk.

Top